Tandimplantaten zonder schroeven: een compleet overzicht

Tandimplantaten zonder schroeven klinken voor veel mensen aantrekkelijk, omdat het idee van een zichtbare of losrakende schroef best spannend kan zijn. In de praktijk gaat het echter meestal niet om een implantaat zonder metalen schroef in het kaakbot, maar om een constructie waarbij de bovenbouw (de kroon of brug) niet met een zichtbare schroef wordt vastgezet. Om te begrijpen wat dit precies betekent, is het belangrijk eerst kort stil te staan bij hoe een klassiek implantaat is opgebouwd.

Wat zijn tandimplantaten zonder schroeven?

Een klassiek tandimplantaat bestaat meestal uit drie delen: het implantaat in het kaakbot (vaak schroefvormig), een tussenstukje (abutment) en daarbovenop een kroon, brug of klikconstructie. Bij veel systemen wordt de bovenbouw met een kleine schroef aan het implantaat vastgezet. Daarbij blijft in de kroon een schroefkanaal dat later wordt afgedekt met vulling of composiet.

Bij tandimplantaten zonder schroeven doelen tandartsen en tandtechnici vaak op constructies waarbij de kroon of brug niet met zo’n zichtbare schroef wordt bevestigd. De verbinding tussen implantaat en bovenbouw kan dan bijvoorbeeld op basis van:

• een nauwsluitende, conische pasvorm (frictiepassing)
• cement (vergelijkbaar met lijm voor tandheelkundige kronen)
• klik- of drukknopachtige systemen bij bepaalde overkappingsprotheses

Het implantaat in het bot is dus meestal nog steeds van titanium of keramiek en vaak schroefvormig. Het “schroefloos” zit vooral in de manier waarop de zichtbare tand wordt bevestigd en hoe deze later (eventueel) weer losgemaakt kan worden.

Voordelen en aandachtspunten van schroefloze implantaten

Schroefloze bovenconstructies bieden enkele interessante voordelen. Omdat er geen schroefopening in de kroon hoeft te worden aangebracht, kan de tandtechnicus de vorm en kleur van de kroon vaak natuurlijker maken. Vooral in het frontgebied (voortanden) kan dat esthetisch gunstig zijn. Daarnaast zijn er geen zichtbare schroefkanalen die kunnen verkleuren of beschadigd raken.

Sommige schroefloze systemen werken met zeer precieze, conische aansluitingen. Deze frictiepassing kan zorgen voor een stabiele, stevige verbinding tussen implantaat en abutment, met een goede afsluiting tegen bacteriën. In combinatie met moderne materialen kan dit bijdragen aan langdurige stabiliteit, mits de mondhygiëne goed is en de belasting (bijvoorbeeld knarsen) in balans blijft.

Er zijn ook belangrijke aandachtspunten. Als een kroon of brug is vastgezet met cement, kan bij het plaatsen een kleine hoeveelheid cement onder het tandvlees terechtkomen. Dat kan op termijn irritatie of ontsteking veroorzaken als het niet volledig wordt verwijderd. Bovendien geldt: hoe minder gemakkelijk de constructie te verwijderen is, hoe lastiger reparaties of aanpassingen kunnen zijn. Een schroefretentie maakt het eenvoudig om de kroon los te schroeven voor onderhoud; bij sommige schroefloze oplossingen kan dat ingewikkelder zijn.

Daarom wordt in de moderne implantologie vaak per situatie bekeken of een schroefloze of juist een geschroefde oplossing het meest geschikt is. Factoren zoals esthetiek, mondhygiëne, kaakbot, beet en het risico op beschadiging spelen allemaal een rol.

De technologie achter moderne tandimplantaten

Ook als de bovenbouw zonder zichtbare schroef wordt geplaatst, maken tandimplantaten gebruik van geavanceerde technologie. Het implantaat zelf is meestal van titanium, een materiaal dat goed met het bot kan vergroeien (osseointegratie). Er bestaan ook keramische implantaten op basis van zirkoniumoxide, vooral interessant voor wie metaalvrij wil of moet herstellen.

De oppervlakte van implantaten wordt speciaal bewerkt om de botaanhechting te bevorderen. Denk aan het aanbrengen van een ruwe structuur of microtextuur, zodat botcellen zich beter kunnen hechten. Bij moderne schroefloze oplossingen wordt daarbovenop veel aandacht besteed aan de aansluiting tussen implantaat en abutment. Conische of interne verbindingen zorgen voor stabiliteit en kunnen helpen om de overgang tussen implantaat en tandvlees zo gunstig mogelijk te maken.

Digitale technologie speelt daarbij een steeds grotere rol. Met 3D-scans en digitale mondscanners kan de kaak nauwkeurig in kaart worden gebracht. Software maakt het mogelijk om de positie van het implantaat virtueel te plannen, rekening houdend met botvolume, zenuwbanen en de gewenste positie van de uiteindelijke kroon. Op basis van deze gegevens kunnen abutments en kronen vervolgens digitaal worden ontworpen (CAD/CAM) en uit keramiek of hybride materialen worden gefreesd of geprint.

Deze combinatie van materiaaltechnologie en digitale planning maakt het eenvoudiger om esthetische, schroefloze oplossingen te creëren die zo goed mogelijk aansluiten bij het gebit en gezicht van de patiënt.

Herstel en nazorg bij tandimplantaten zonder schroeven

Het herstel na plaatsing van een implantaat verloopt in grote lijnen hetzelfde, of de bovenbouw nu met of zonder zichtbare schroef wordt bevestigd. Na het chirurgische plaatsen van het implantaat heeft het kaakbot tijd nodig om stevig met het implantaat te vergroeien. Deze fase duurt vaak enkele maanden, afhankelijk van botkwaliteit, algehele gezondheid en of er bijvoorbeeld botopbouw heeft plaatsgevonden.

Tijdens deze genezingsperiode is goede mondhygiëne essentieel. Roken, slecht poetsen of ongunstige belasting kunnen de kans op ontstekingen rond het implantaat vergroten. Zodra het implantaat stabiel genoeg is, wordt de definitieve kroon of brug geplaatst. Bij schroefloze systemen kan dit betekenen dat de kroon wordt gecementeerd of met een speciale frictiepassing wordt vastgezet.

De nazorg blijft cruciaal. Regelmatige controles bij de tandarts of implantoloog zijn nodig om het tandvlees, het botniveau en de pasvorm van de kroon in de gaten te houden. Professionele gebitsreiniging en instructie over ragers, floss of speciale borsteltjes helpen om de overgang tussen kroon, abutment en tandvlees goed schoon te houden. Bij klachten zoals pijn, zwelling, bloedend tandvlees of loszittend werkstuk is het verstandig snel contact op te nemen met een mondzorgprofessional.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en mag niet worden beschouwd als medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde zorgverlener voor persoonlijk advies en behandeling.

Samenvatting: wanneer zijn schroefloze oplossingen zinvol?

Tandimplantaten zonder schroeven zijn geen volledig schroefvrije implantaten in het kaakbot, maar oplossingen waarbij de zichtbare kroon of brug zonder schroefkanaal wordt bevestigd. Deze systemen kunnen esthetische voordelen bieden en gebruikmaken van geavanceerde, conische verbindingen en moderne materialen. Tegelijk vragen ze om zorgvuldige planning, nauwkeurige plaatsing en consequente nazorg.

Of een schroefloze of een geschroefde constructie geschikter is, hangt af van persoonlijke factoren zoals esthetische wensen, mondhygiëne, beet, kaakbot en medische achtergrond. Een grondige bespreking van de mogelijkheden met een tandarts of implantoloog helpt om een keuze te maken die zowel functioneel als duurzaam is, met oog voor comfort en gezondheid op lange termijn.